मोबाईल हा आता आपल्या जीवनातील एक साथी बनला आहे. असंख्य कामे आपण मोबाईलच्या माध्यमातून करत आहोत .त्यामुळे जीवनात जीवन साथी इतके महत्त्व मोबाईलला प्राप्त होत आहे. पण असाच आपला साथी मोबाईल हरवला तर आपली अवस्था फारच वाईट बनते. असंख्य कामे खळंबतात आणि संपर्क देखील अवघड होऊन बसते. आपला मोबाईल हरवला तर फार चिंता न करता आपण CEIR प्रक्रियेद्वारे तो परत मिळवू शकता, किंवा मोबाईल हरवल्यामुळे त्याद्वारे होऊ शकणाऱ्या संभाव्य गोष्टी टाळता देखील होऊ शकतात.
CEIR (म्हणजे सेंट्रल इक्विपमेंट आयडेंटिटी रजिस्टर) हा हरवलेले किंवा चोरीला गेलेले मोबाईल फोन त्यांच्या IMEI क्रमांकांचा वापर करून ब्लॉक करण्यासाठी किंवा त्यांचा शोध घेण्यासाठी भारत सरकारचा एक उपक्रम आहे. याचे नियोजन दूरसंचार विभागाद्वारे संचार साथी पोर्टलद्वारे केले जाते.
CEIR कसे कार्य करते: CEIR भारतात सर्व दूरसंचार नेटवर्कवर आपण आपल्या मोबाईल चा IMEI सामायिक करावा लागेल. IMEI क्रमांकांचा एक केंद्रीकृत डेटाबेस असतो. जेव्हा एखादा फोन नेटवर्कशी कनेक्ट होतो, तेव्हा त्याच्या IMEI क्रमांकाची ब्लॅकलिस्ट केलेल्या नोंदींशी तपासणी केली जाते; जर तो ब्लॉक केलेला असेल, तर तो देशात कुठेही सेवा वापरू शकत नाही. यामुळे चोरीची उपकरणे निरुपयोगी बनवून चोरीला आळा बसतो आणि सेल टॉवर डेटाद्वारे पोलिसांना मागोवा घेण्यास मदत होते.
आपल्या हरवलेल्या मोबाईलची तक्रार करण्यासाठी सर्वप्रथम पोलिसांत तक्रार किंवा एफआयआर दाखल करा, त्यानंतर https://ceir.sancharsaathi.gov.in/ या वेबसाइटला भेट देऊन तुमचा IMEI तो शोधण्यासाठी मोबाईलवर *#06# डायल करा, किंवा मोबाईल खरेदीची पावती असेल किंवा मोबाईलचा बॉक्स असेल तर त्यावर देखील आय एम ए आय नंबर असतो तो नंबर पोलिसांकडे दिलेल्या तक्रारी मध्ये सादर करा. पोलिसां दिलेल्या तक्रारीची प्रत आपले ओळखपत्र आधार कार्ड किंवा अन्य ओळखपत्र आणि खरेदीचे बिल यासह ब्लॉकिंगची विनंती वरील वेबसाईटवर सादर करा.
ओटीपी पडताळणीसाठी डुप्लिकेट सिम वापरा; आपल्या विनंती वर मोबाईल शोधण्याची ही प्रक्रिया देशभरात केली जाते. याच पोर्टलचा वापर करून स्थितीचा मागोवा घेत रहा किंवा सापडलेले फोन अनब्लॉक.
फोनची स्थिती तपासणे: खरेदी करण्यापूर्वी एखादे उपकरण अस्सल, ब्लॅकलिस्ट केलेले, बनावट आहे की वापरात आहे हे तपासण्यासाठी 14422 या क्रमांकावर “KYM <15-अंकी IMEI>” असा एसएमएस पाठवा. ब्लॅकलिस्ट केलेले फोन घेणे टाळा, कारण ते चोरी किंवा फसवणूक दर्शवतात.
सेंट्रल इक्विपमेंट आयडेंटिटी रजिस्टर [“CEIR”] हा मोबाइल उपकरणांच्या ओळखकर्त्यांचा (म्हणजेच, जीएसएम मानकाच्या नेटवर्क्ससाठी IMEI) एक केंद्रीकृत डेटाबेस आहे. असा ओळखकर्ता मोबाइल डिव्हाइसच्या प्रत्येक सिम स्लॉटला नियुक्त केला जातो. अशा CEIR मध्ये खालील सूचींचा समावेश असू शकतो:
सेल्युलर नेटवर्कमध्ये नोंदणी करण्यास परवानगी असलेल्या उपकरणांसाठी पांढरी सूची अर्थात वापरण्यायोग्य
सेल्युलर नेटवर्कमध्ये नोंदणी करण्यास प्रतिबंधित असलेल्या उपकरणांसाठी ब्लॅक लिस्ट, आणि
मध्यवर्ती स्थितीतील ग्रे लिस्ट (म्हणजेच, जेव्हा एखादे उपकरण श्वेतसूचीमध्ये ठेवायचे की कृष्णसूचीमध्ये, हे अद्याप निश्चित झालेले नसते).
CEIR ही सर्व नेटवर्क ऑपरेटर्ससाठी एक केंद्रीय प्रणाली म्हणून काम करते, जी त्यांच्या EIR शी जोडलेली असते, जेणेकरून कृष्णसूचीमध्ये टाकलेल्या मोबाइल उपकरणांची माहिती सामायिक केली जाईल आणि त्यामुळे एका नेटवर्कमध्ये कृष्णसूचीमध्ये टाकलेली उपकरणे, त्यातील सिम कार्ड बदलले तरीही, इतर नेटवर्क्सवर काम करणार नाहीत.
या माध्यमातून आतापर्यंत देशभरातील जवळपास 29 लाख हरवलेले चोरीला गेलेले मोबाईल शोधण्यात यश आले असून जवळपास 45 लाख मोबाईल हरवल्याची नोंद या माध्यमातून करण्यात आलेली आहे त्यामुळे आपला मोबाईल शोधण्यासाठी सी ई आय आर ही एक अत्यंत महत्त्वाची प्रणाली केंद्र सरकारच्या अधिनस्त निगराणी खाली देशातील नागरिकांसाठी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
Khup chan news astat sirji