महाकुंभ 45 दिवसानंतर फार मोठ्या अप्रिय घटना टाळत जवळपास 60 कोटी भाविकांनी पवित्र स्नान केले. ज्या नगरीत 60 कोटी भाविक आले आणि गेले त्यातून किमान एक लाख करोड रुपयाची उलाढाल झाली असे मानले जाते. यात छोटे मोठे व्यवसाय करणारे लाखो व्यावसायिक या महाकुंभ मध्ये मालामाल झाले आहेत. एका नावाड्याने तब्बल तीस कोटी रुपयांची कमाई केल्याचे उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री आदित्यनाथ योगी आदित्यनाथ यांनी सांगितले.
प्रयागराजच्या नाविक कुटुंबाने ४५ दिवसांच्या महाकुंभात ३० कोटी रुपये कमावले. ६६ कोटींहून अधिक भाविकांनी हजेरी लावली होती. अलिकडेच संपलेल्या महाकुंभाने ऑटोचालकांपासून ते हाॅटेल व्यावसायिक पथावर वस्तू विक्रेत्यांपर्यंत आणि नाविकांपर्यंत अनेकांचे जीवन कायमचे बदलून टाकले आहे.
अशा अनेक यशकथांपैकी, उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी प्रयागराजमधील एका नाविक कुटुंबाची कहाणी सांगितली.
प्रयागराजच्या अरैल भागातील नाविक पिंटू महारा यांनी महाकुंभात व्हीव्हीआयपी आणि सामान्य भाविकांना पवित्र स्नानासाठी स्नान घाटांवर घेऊन जाताना ३० कोटी रुपये कमावले. त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांमध्ये १३० नावे आहेत.
एका धाडसी निर्णयाने पिंटूच्या आयुष्याने नाट्यमय वळण घेतले. “ही दैवी कृपा आणि आशीर्वाद आहे. माझे १०० हून अधिक सदस्य असलेले एक मोठे कुटुंब आहे. “भक्तांचा मोठा ओघ येईल याची अपेक्षा असल्याने, मी माझ्या ताफ्यात ६० बोटींची नवीन विकत घेतल्या आणि महाकुंभाच्या आधी बोटींची एकूण संख्या १३० वर पोहोचवली,” पिंटू म्हणतो.ही एक वेगळी घटना नाही. महाकुंभामुळे इतर अनेक नाविक कुटुंबांना समृद्धी मिळाली, ज्यांपैकी अनेकांनी कर्ज फेडल्यानंतर आता सुरक्षित आर्थिक भविष्य मिळाले आहे.
पिंटू महारा यांचा दावा आहे की २०१९ च्या कुंभमेळ्याचा अनुभव जेव्हा २४ कोटी भाविक प्रयागराजला आले होते, तेव्हा त्यांना महाकुंभ-२०२५ साठी आणखी मोठ्या ओघाची अपेक्षा होती. या दूरदृष्टीने, त्यांनी ७० अतिरिक्त बोटी खरेदी करून त्यांच्या कुटुंबाचा ताफा वाढवला, ज्यामुळे एकूण संख्या १३० झाली.त्यांनी ताफ्याचा विस्तार करण्यासाठी कुटुंबातील महिलांचे दागिने गुंतवले. तथापि, हे धोरणात्मक पाऊल अत्यंत फायदेशीर ठरले, ज्यामुळे त्यांच्या कुटुंबाचे भविष्य पिढ्यान्पिढ्या सुरक्षित झाले. पिंटू महाराज यांच्या ताफ्यात सामान्य बोटीपासून ते व्हीव्हीआयपीपर्यंतच्या बोटी आहेत. भाविकांना किनाऱ्यापासून संगमापर्यंत नेणे, संगमापासून किनार्‍यावर आणून सोडणे, या किनाऱ्यावरुन पलीकडच्या किनाऱ्यावर सोडणे अशा प्रकारच्या कामातून त्यांना ही कमाई झाली आहे. त्यांनी दिवस रात्र आपल्या बोटी या ठिकाणी तैनात ठेवल्या होत्या.
पिंटूची आई शुक्लवती देवी यांच्यासाठी, मिळणारे उत्पन्न कल्पनेपलीकडे आहे. पतीच्या निधनानंतर आलेल्या त्रासांची आठवण करून देताना, तिने सांगितले की महाकुंभ-२०२५ हा कुटुंबासाठी वरदान, तारणहार ठरला. “आता मी माझ्या मुलांना चांगल्या शाळेत शिक्षण देऊ शकेन असे त्या म्हणाल्या.
एकीकडे कष्ट, नाविन्यपूर्णता, जिद्द, चिकाटी यातून फुलवलेला व्यवसाय, तर दुसरीकडे लोहचुंबकाच्या मदतीने नदीपात्रातून भाविकांनी टाकलेल्या पैसे काढण्यातून देखील हजारो रुपयांची कमाई अनेकांना करता आली.
