सध्या श्रावण सुरू असून अनेक सण, उत्सव मोठ्या आनंदात आपण साजरे करतो. अलीकडे अशा सण, उत्सवात पारंपरिकतेबरोबरच आधुनिकता मोठ्या प्रमाणात आली आहे. त्यातूनच अनेक अनेक चांगल्या वाईट गोष्टी नव्याने समाविष्ट झाल्या आहेत. त्यामुळे अशा गोष्टींचा वापर करताना परंपरेचे जतन आणि आनंदोत्सव होणे आवश्यक असते. मात्र त्यातून जर भावना आणि आरोग्य विषयक संकट येत असतील तर अशा सण उत्सवाच्या काळात अनेकांगी विचार करणे अनिवार्य वाटते.
वरील व्हिडिओ पाहिल्यानंतर आपल्याला ही गंभीर स्वरूपाची बाब लक्षात आली असेल. डॉल्बी आणि डीजेच्या तालावर थिरकणाऱ्या लेझर लाईट मुळे किती गंभीर दुष्परिणाम होऊ शकतात हे त्यातून आपल्याला कळाले असेल. लेझर प्रकाशाचा संपर्कात आल्याने आपल्या डोळ्यावर काय परिणाम होऊ शकतात ते पण पाहूया.
लेसर प्रकाशाच्या संपर्कात आल्याने डोळ्यांवर गंभीर परिणाम होऊ शकतात, विशेषतः जर प्रकाश तीव्र असेल किंवा थेट डोळ्यावर केंद्रित असेल तर :
रेटिना नुकसान: लेसर, विशेषतः 5 मिलीवॅट (mW) पेक्षा जास्त पॉवर असलेले, जलदगतीने कायमचे रेटिनाचे नुकसान करू शकतात. हे नुकसान लेसरच्या थेट संपर्कात आल्यावर 10 सेकंदांपेक्षा कमी वेळात होऊ शकते आणि त्यामुळे अंधुक दृष्टी, अंधुक डाग आणि काही प्रकरणांमध्ये कायमचे दृष्टी जाणे अशी लक्षणे उद्भवू शकतात.
रेटिना रक्तस्त्राव आणि जळजळ: उच्च-शक्तीचे लेसर रेटिनल रक्तस्राव – रेटिनामध्ये रक्तस्त्राव हाताे- ज्यामुळे दृष्टी कमी होऊ शकते. थोड्या वेळासाठी देखील रेटिनल बर्न्स होऊ शकतात, जे अंधुक दृष्टी किंवा कायमचे अंधुक डाग म्हणून दिसू शकतात.
कॉर्नियल आणि लेन्सचे परिणाम: बहुतेक अल्ट्राव्हायोलेट आणि इन्फ्रारेड ऊर्जा कॉर्निया किंवा लेन्सद्वारे शोषली जाते, ज्यामुळे वेदना, लालसरपणा, जळजळ किंवा सूज यासारखी लक्षणे उद्भवू शकतात. संपर्कानंतर वारंवार डोळे घासल्याने कॉर्नियल दुखापत आणखी वाढू शकते.
थोडक्यात, लेसर प्रकाश – विशेषतः उच्च-शक्तीच्या उपकरणांमधून – डोळ्यांवर विविध प्रकारचे हानिकारक परिणाम होऊ शकतो, अस्वस्थता आणि तात्पुरत्या लक्षणांपासून ते दृष्टी न बदलता येण्याजोगे नुकसान. सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये लेसर वापरल्या जातात तेव्हा संरक्षणात्मक उपाय आणि नियम अत्यंत महत्त्वाचे असतात आणि डोळ्यांच्या संपर्कात आल्यानंतर लगेचच डोळ्यांची लक्षणे दिसल्यास नेत्ररोग तज्ञाशी सल्लामसलत करावी.
या
संदर्भात कोणताही विशिष्ट कायदे नाहीत: भारतात सध्या डीजे किंवा सार्वजनिक कार्यक्रमामध्ये लेसर दिव्यांच्या वापराचे नियमन करणारे कोणतेही विशिष्ट कायदे नाहीत. न्यायिक कारवाई प्रलंबित आहे.विविध याचिकांवरून, मुंबई उच्च न्यायालयाने अशी सूचना केली आहे की, व्यक्ती लेसर वापराचे नियमन करण्यासाठी योग्य सरकारी अधिकाऱ्यांकडे निवेदने सादर करू शकतात.
वैज्ञानिक पुराव्याची मागणी: बंदीचे समर्थन करण्यासाठी लेसर दिव्यांचे हानिकारक परिणाम निश्चित करण्यासाठी वैज्ञानिक पुराव्यांची आवश्यकता न्यायालयाने अधोरेखित केली आहे.
त्यामुळे अशा दुष्यरिणामांपासून स्वत:चा बचाव हाच फायदेशिर राहणार आहे.
या सर्व बाबी लेझर किरणांच्या बाबतीत झाल्या डीजेचा आवाज देखील 55 डेसिबल ते 70 डेसिबल असू शकतो. त्यामुळे हार्ट अटॅकचा धोका देखील संभवतो. अनेक लहान मुले या डीजेच्या संपर्कात येऊ शकतात आणि त्यांना हृदयाच्या त्रासाला सामोरे जावे लागू शकते. त्यामुळे डीजेचा देखील वापर शक्यतो तर गणेश भक्तांनी जरूर टाळावा. परंपरा जापासावी.
